Οι βιταμίνες χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες, τις λιποδιαλυτές βιταμίνες (A, D, E, K) και τις υδατοδιαλυτές βιταμίνες. Παρακάτω θα δούμε τις κύριες πηγές τροφίμων για όλες τις βιταμίνες και μερικά tips που πρέπει να γνωρίζουμε για ορισμένες από αυτές.
Βιταμίνη Α: γαλακτοκομικά προϊόντα, ψάρι, συκώτι, κρόκος αβγού, πράσινα φυλλώδη λαχανικά (όπως σπανάκι, παντζαρόφυλλα), κίτρινα ή πορτοκαλί λαχανικά (όπως κολοκύθα, καρότα) και φρούτα (π.χ. βερίκοκα)
tip:Η βιταμίνη Α παίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της υγιούς όρασης αλλά και δέρματος. Επίσης όπως όλα τα αντιοξειδωτικά εμπλέκεται στη μείωση της φλεγμονής, μέσω της καταπολέμησης των ελευθέρων ριζών.
tip:Η έλλειψη της προκαλεί κοκκίνισμα και σκάσιμο των χειλιών, φλεγμονή της γλώσσας, οφθαλμικές διαταραχές καθώς και απολεπιστική φλεγμονή του δέρματος. Έλλειψη της ριβοφλαβίνης μπορεί να παρουσιαστεί σε γυναίκες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της γαλουχίας.
tip:Το φυλλικό οξύ απαιτείται για την παραγωγή και τη συντήρηση των νέων κυττάρων και κατέχει σημαντικό ρόλο σε περιόδους ταχείας ανάπτυξης όπως η βρεφική ηλικία και η εγκυμοσύνη. Οι γυναίκες οι οποίες επιθυμούν να μείνουν έγκυες, κάλο είναι να έχουν επάρκεια φυλλικού οξέος ένα μήνα πριν την εγκυμοσύνη. Η επάρκεια αυτή μπορεί να επέλθει, είτε μέσω μιας ισορροπημένης διατροφής, είτε μέσω της λήψης κάποιου συμπληρώματος διατροφής.
Βιταμίνη Β12 (Κοβαλαμίνη): κυρίως από τρόφιμα ζωικής προέλευσης: κρέας, συκώτι, αβγό, ψάρια, γαλακτοκομικά προϊόντα
tip: Η βιταμίνη Β12 θεωρείται απαραίτητη για τον ανθρώπινο οργανισμό, αφού διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε λειτουργίες, όπως στη δημιουργία των ερυθρών αιμοσφαιρίων, στη λειτουργία του νευρικού συστήματος, στην αναγέννηση του DNA σε όλα τα κύτταρα. Καλό είναι οι γυναίκες που ακολουθούν χορτοφαγικού τύπου διατροφή να ελέγχουν τα επίπεδα της για τυχόν συμπληρωματική χορήγηση της.
tip: Η βιταμίνη C έχει τεράστια σημασία για τον ανθρώπινο οργανισμό και είναι αναγκαία για τις διάφορες μεταβολικές λειτουργίες, όπως η σύνθεση του κολλαγόνου, η διατήρηση της σταθερότητας των αιμοφόρων αγγείων, το μεταβολισμό των αμινοξέων και της απελευθέρωσης των διαφόρων ορμονών στα επινεφρίδια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι με το κάπνισμα ένα μεγάλο μέρος της βιταμίνης C που υπάρχει στον οργανισμό καταστρέφεται, για αυτό συνιστάται οι καπνίστριες να αυξάνουν την πρόσληψη της.
tip: Από τις πιο σημαντικές ιδιότητες της βιταμίνης D είναι η ρύθμιση της απορρόφησης του ασβεστίου και το φωσφόρου. Επίσης, η βιταμίνη D διευκολύνει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού. Η επαρκής πρόσληψη βιταμίνης D είναι απαραίτητη για τη σωστή ανάπτυξη των οστών και των δοντιών αλλά και για την αυξημένη αντίσταση σε ορισμένες ασθένειες.
tip: Η βιταμίνη Ε διαθέτει αντικαρκινική δράση και ανασταλτική σε χρόνιες παθήσεις όπως καρδιαγγειακές παθήσεις, καταρράκτης, διαβήτης, νόσος Αλτσχάιμερ, νόσος Πάρκινσον. Θεωρείται πλέον ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό. Όπως γνωρίζουμε οι ελεύθερες ρίζες μπορούν να βλάψουν τα κύτταρα, τους ιστούς και τα όργανα του σώματος. Η βιταμίνη Ε λοιπόν φαίνεται να κατέχει σημαντικό ρόλο πρόληψης σε ορισμένες παθήσεις που σχετίζονται με την γήρανση.
Συμπερασματικά είναι καλό να γνωρίζετε ότι οι λιποδιαλυτές βιταμίνες (A, D, E, K) απορροφώνται καλύτερα παρουσία λίπους στην τροφή. Για παράδειγμα η βιταμίνη Ε που περιέχουν τα αμύγδαλα απορροφάται πιο αποτελεσματικά εξαιτίας των λιπαρών που περιέχουν συγκριτικά με αυτή που περιέχεται στο σπανάκι.